(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 103

॥ శ్రీః ॥
2.103. అధ్యాయః 103
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
ధృతరాష్ట్రసంజయయోః సంవాదః॥ 1॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ॥

వనం గతేషు పార్థేషు నిర్జితేషు దురోదరే।
ధృతరాష్ట్రం మహారాజ తదా చింతా సమావిశత్॥ 2-103-1(15585)
తం చింతయానమాసీనం ధృతరాష్ట్రం జనేశ్వరం।
నిః శ్వసంతమనేకాగ్రమితి హోవాచ సంజయః॥ 2-103-2(15586)
అవాప్య వసుసంపూర్ణాం వసుధాం వసుధాధిప।
ప్రవ్రాజ్య పాండవాన్రాజ్యాద్రాజన్కిమనుశోచసి॥ 2-103-3(15587)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ॥ 2-103-4x(1745)
అశోచ్యత్వం కుతస్తేషాం యేషాం వైరం భవిష్యతి।
పాండవైర్యుద్ధశౌండైర్హి బలవద్భిర్మహారథైః॥ 2-103-4(15588)
సంజయ ఉవాచ॥ 2-103-5x(1746)
తవేదం సుకృతం రాజన్మహద్వైరముపస్థితం।
వినాశో యేన లోకస్య సానుబంధో భవిష్యతి॥ 2-103-5(15589)
వార్యమాణో హి భీష్మేణ ద్రోణేన విదురేణ చ।
పాండవానాం ప్రియాం భార్యాం ద్రౌపదీం ధర్మచారిణీం। 2-103-6(15590)
ప్రాహిణోదానయేహేతి పుత్రో దుర్యోధనస్తవ।
సూతపుత్రం సుమందాత్మా నిర్లజ్జః ప్రాతికామినం॥ 2-103-7(15591)
యస్మై దేవాః ప్రయచ్ఛంతి పురుషాయ పరాభవం।
బుద్ధిం తస్యాపకర్షంతి సోఽవాచీనాని పశ్యతి॥ 2-103-8(15592)
బుద్ధౌ కలుషభూతాయాం వినాశే సముపస్థితే।
అనయో నయసంకాశో హృదయాన్నాపసర్పతి॥ 2-103-9(15593)
అనర్థాశ్చార్థరూపేణ అర్థాశ్చానర్థరూపిణః।
ఉత్తిష్ఠంతి వినాశాయ నూనం తచ్చాస్య రోచతే॥ 2-103-10(15594)
న కాలో దండముద్యంయ శిరః కృంతతి కస్యచిత్।
కాలస్య బలమేతార్వాద్వపరీతార్థదర్శనం॥ 2-103-11(15595)
ఆసాదితమిదం ఘోరం తుములం రోమహర్షణం।
పాంచాలీమపకర్షద్భిః సభామధ్యే తపస్వినీం॥ 2-103-12(15596)
అయోనిజాం రూపవతీం కులే జాతాం విభావసోః।
కో ను తాం సర్వధర్మజ్ఞాం పరిభూయ యశస్వినీం॥ 2-103-13(15597)
పర్యానయేత్సభామధ్యే వినా దుర్ద్యూతదేవినం।
స్త్రీధర్మిణీ వరారోహా శోణితేన పరిప్లుతా॥ 2-103-14(15598)
ఏకవస్త్రాథ పాంచాలీ పాండవానభ్యవైక్షత।
హృతస్వాన్హృతరాజ్యాంశ్చ హృతవస్త్రాన్హృతశ్రియః॥ 2-103-15(15599)
విహీనాన్సర్వకామేభ్యో దాసభావముపాగతాన్।
ధర్మపాశపరిక్షిప్తానశక్తానివ విక్రమే॥ 2-103-16(15600)
క్రుద్ధాం చానర్హతీం కృష్ణాం దుఃఖితాం కురుసంసది।
దుర్యోధనశ్చ కర్ణశ్చ కటుకాన్యభ్యభాషతాం॥ 2-103-17(15601)
ఇతి సర్వమిదం రాజన్నాకులం ప్రతిభాతి మే। 2-103-18(15602)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ॥
తస్యాః కృపణచక్షుర్భ్యాం ప్రదహ్యేతాపి మేదినీ॥ 2-103-18x(1747)
అపి శేషం భవేదద్య పుత్రాణాం మమ సంజయ।
భరతానాం స్త్రియః సర్వా గాంధార్యా సహ సంగతాః॥ 2-103-19(15603)
ప్రాకోశన్భైరవం తత్ర దృష్ట్వా కృష్ణాం సభాగతాం।
ధర్మిష్టాం ధర్మపత్నీం చ రూపయౌవనశాలినీం॥ 2-103-20(15604)
ప్రజాభిఃసహ సంగంయ హ్యనుశోచంతి నిత్యశః।
అగ్నిహోత్రాణి సాయాహ్నే చ చాహూయంత సర్వశః॥ 2-103-21(15605)
బ్రాహ్మణాః కుపితాశ్చాసంద్రౌపద్యాః పరికర్షణే।
ఆసీన్నిష్ఠానకో ఘోరో నిర్ఘాతశ్చ మహానభూత్॥ 2-103-22(15606)
దివ ఉల్కాశ్చాపతంత రాహుశ్చార్కముపాగ్రసత్।
అపర్వణి మహాఘోరం ప్రజానాం జయన్భయం॥ 2-103-23(15607)
తథైవ రథశాలాసు ప్రాదురాసీద్ధుతాశనః।
ధ్వజాశ్చాపి వ్యశీర్యంత భరతానామభూతయే॥ 2-103-24(15608)
దుర్యోధనస్యాగ్నిహోత్రే ప్రాక్రోశన్భైరవం శివాః।
తాస్తదా ప్రత్యభాషంత రాసభాః సర్వతో దిశః॥ 2-103-25(15609)
ప్రాతిష్ఠత తతో భీష్మో ద్రోణేన సహ సంజయ।
కృపశ్చ సోమదత్తశ్చ బాహ్లీకశ్చ మహామనాః॥ 2-103-26(15610)
తతోఽహమబ్రువం తత్ర విదురేణ ప్రచోదితః।
వరం దదాని కృష్ణాయై కాంక్షితం యద్యదిచ్ఛతి॥ 2-103-27(15611)
అవృణోత్తత్ర పాంచాలీ పాండవానా --సతాం।
సరథాన్సధనుష్కాంశ్చాప్యనుజ్ఞాసిషమప్యహం॥ 2-103-28(15612)
అథాబ్రవీన్మహాప్రాజ్ఞో విదురః సర్వధర్మవిత్।
ఏతదంతాస్తు భరతా యద్వ-కృష్ణా సభాం గతా॥ 2-103-29(15613)
యైషా పాంచాలరాజస్య సుతా సా శ్రీరనుత్తమా।
పాంచాలీ పాండవానేతాందైవసృష్టోపసర్పతి॥ 2-103-30(15614)
తస్యాః పార్థాః పరిక్లేశం న క్షంస్యంతే హ్యమర్షణాః।
వృష్ణయో వా మహేష్వాసాః పాంచాలా వా మహారథాః॥ 2-103-31(15615)
తేన సత్యాభిసంధేన వాసుదేవేన రక్షితాః।
ఆగమిష్యతి బీభత్సుః పంచాలైః పరివారితః॥ 2-103-32(15616)
తేషాం మధ్యే మహేష్వాసో భీమసేనో మహాబలః।
ఆగమిష్యతి ధున్వానో గదాం దండమివాంతకః॥ 2-103-33(15617)
తతో గాండీవనిర్ఘోషం శ్రుత్వా పార్థస్య ధీమతః।
గదావేగం చ భీమస్య నాలం సోఢుం నరాధిపాః॥ 2-103-34(15618)
తత్ర మే రోచతే నిత్యం పార్థైః సామ న విగ్రహః।
కురుభ్యో హి సదా మన్యే పాండవాన్బలవత్తరాన్॥ 2-103-35(15619)
తథా హి బలవాన్రాజా జరాసంధో మహాద్యుతిః।
బాహుప్రహరణేనైవ భీమేన నిహతో యుధి। 2-103-36(15620)
తస్య తే శమ ఏవాస్తు పాండవైర్భరతర్షభ।
ఉభయోః పక్షయోర్యుక్తం క్రియతామవిశంకయా॥ 2-103-37(15621)
ఏవం కృతే మహారాజ పరం శ్రేయస్త్వమాప్స్యసి।
ఏవం గావల్గణే క్షత్తా ధర్మార్థసహితం వచః॥ 2-103-38(15622)
ఉక్తవాన్న గృహీతం వై మయా పుత్రహితైషిణా॥ ॥ 2-103-39(15623)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శతసాహస్రయాం సంహితాయాం వైయాసిక్యాం సభాపర్వణి అనుద్యూతపర్వణి వ్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 103॥ ॥
సమాప్తమనుద్యూతపర్వ సభాపర్వ చ॥
ఇతః పరం వనపర్వ భవిష్యతి తస్యాయమాద్యః శ్లోకః।
జనమేజయ ఉవాచ॥
ఏవం ద్యూతజితాః పార్థాః కోపితాశ్చ దురాత్మభిః।
ధార్తరాష్ట్రైః సహామాత్యైర్నికృత్యా ద్విజసత్తమ॥ 1॥

Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Footnotes
2-103-22 నిష్ఠానకః చండవాత ఇత్యర్థః। నిర్ఘాతో వజ్రశబ్దః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.